Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Prof. Dr. Talha Köse, Meclis Milli Dayanışma, Demokrasi ve Kardeşlik Komisyonu’nun 10’uncu toplantısında akademisyenlerin dinlendiği oturuma ilişkin konuşmasını paylaştı. Türkiye’nin kendine özgü bir çözüm ve barış modeli bulunduğunu belirten Köse, Orta Doğu’daki jeopolitik dönüşümlerin Türkiye için yeni güvenlik riskleri ortaya çıkardığını söyledi. Bölgede 100 yıl önce kurulan sınırların tasfiye edildiğini ve bu sınırların silikleştiğini, bunun yerine yeni sınırların tasarlanmakta olduğunu ve farklı fikirlerin rekabet ettiğini vurguladı. Bugün yaşadığımız süreci bu bağlamda ele almak gerektiğini ifade etti.
Devletin kurumsal bütünlüğünün meselenin merkezine oturduğunu belirten Köse, yalnızca güvenlik boyutunun değil, demokratik uzlaşı ve yasal çerçevenin kalıcı inşasına odaklanmanın, önceki aşamalarda ulaşılamayan kritik bir noktaya getirildiğini belirtti. Bu süreç, 30 yıl gibi uzun bir süreye yayılsa da öncekilerden farklı olarak somut bir ilerleme kaydedildiğini söyledi.
ASIL HEDEF POZİTİF BARIŞA ULAŞMAK noktasında konuşan Köse, barış çalışmalarında nihai amacın çatışmaların tamamen sonlandırılması olmadığını vurguladı. Güvenlik perspektifi tek başına çatışmaları bitirmek için yeterli değildir; negatif barış yerine pozitif barışın inşası gerektiğini belirtti. Barışın kalıcı olması için hukuki güvencelerin de sağlanması gerektiğini ekledi.
BARIŞIN KALICI HALE GELMESİ HUKUKİ OLARAK GARANTİ ALTINA ALINMALI ifadesiyle sürecin şu an itibarıyla negatif barışta olduğunu söyleyen Köse, PKK’nın silahları bırakması ve örgütün kendini feshetmesiyle negatif barışın görüldüğünü, ancak pozitif barış için daha etkili adımların atılması ve bunun hukuki olarak güvenceye alınması gerektiğini belirtti. Büyük Türkiye Uzlaşısı olarak nitelendirdiği bu çerçevede, barışın sürdürülebilir hâle gelmesi için hedeflerin ve çıtanın daha yüksek tutulması gerektiğini vurguladı.
ÜÇÜNCÜ TARAFLAR DEVRE DIŞI kavramını sürecin özgün yönlerinden biri olarak işaret eden Köse, Türkiye’nin bürokrasi, siyaset ve akademiyle kendi sorunlarını aşabilecek kapasiteye sahip olduğunu söyleyerek, bu büyük uzlaşıyı yerli ve milli bir barış mimarisi olarak tanımladı.
DEVLET SAHİPLİĞİNDE VE SİYASİ İRADEYLE sürecin devlet sahipliği ve siyasi irade ile yürütüldüğünü belirten Köse, bu yaklaşımın komşu ülkeler ve bölgesel yönetimlerle koordineli bir şekilde ilerlediğini belirtti. MİT Müsteşarı İbrahim Kalın ve diğer yetkililerin sürecin dış boyutuna yönelik temaslarda bulunduğunu ifade eden Köse, istikrar ve rızaya dayalı işbirliği anlayışının Türkiye’nin iç politikasıyla sınırlı kalmayıp bölgesel barış mimarisine katkı sunmayı amaçladığını kaydetti.
Türkiye’nin inşa ettiği modelin diğer uluslararası süreçlerden farkının toplumsal birliktelik ve güçlü ortak gelecek tahayyülü olduğuna işaret eden Köse, ideolojik ayrımların kurumsallaşmasına değil bütünleşmenin kurumsallaşmasına yönelik hukuki adımların planlandığını dile getirdi. ÖCALAN’IN ÖRGÜTÜYLE TEMASLARINDA DURAKSAMA YOK başlığı altında, Abdullah Öcalan’ın Avrupa, Suriye ve Irak uzantılarıyla temaslarının yürümeye devam ettiğini kaydeden Köse, bu temasların derinlikli bir çözüm arayışını yansıttığını söyledi. Süreçte muhtemel oyunbozanlara karşı önleyici mekanizmaların geliştirildiğini ve iç-dış aktörlerin süreç üzerinde sabote edici etkilerde bulunabileceğini belirtti.
TOPLUMSAL SÖZLEŞMENİN YENİDEN İNŞASI bölümünde ise, sadece güvenlik hedefinin değil, siyasal mutabakatın kurumsallaşması ve uluslararası modelin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu çerçevede, toplumsal sözleşmenin yeniden inşası ve bütüncül bir barış amacı için atılacak adımların kritik olduğuna değindi.
Odatv.com
News
