Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Doğu Akdeniz’deki konumu sayesinde İsrail ve ABD ile artan bir iş birliği ağı kurmuştur. İsrail şirketlerinin varlığı ve bağlantıları bu ülkeler arasındaki ekonomik ve güvenlik etkileşiminin belirginleşmesini sağladı. 2008 yılından itibaren kurumsallaşan Kıbrıs-İsrail İş Konseyi, 2013’te Lefkoşa’da yatırım görüşmelerinin yoğunlaştığı döneme işaret ediyor. Günümüzde Güney Kıbrıs’ta 280’den fazla İsrail bağlantılı şirket faaliyet gösteriyor.
Doğal gaz alanında yürütülen iş birliği, Leviathan ve Tamar bölgelerindeki arama çalışmalarının Afrodit sahasındaki rezervlerle entegre edilmesini kapsıyor. 2011’de başlayan ortak sondaj süreciyle bölgedeki potansiyel, yaklaşık 30 trilyon metreküp seviyesine ulaştı. Bu gazın büyük kısmı sıvılaştırılarak Ürdün, Mısır ve AB ülkelerine ihraç edilmekte; Türkiye ise bu süreçten dışarıda kalıyor. İsrail ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Yunanistan arasında imzalanan 6 milyar Euro’luk anlaşma, Doğu Akdeniz Doğalgaz Boru Hattı projesiyle enerji arzında Batı’ya doğrudan erişim imkanı sunuyor. Hat tamamlandığında yıllık yaklaşık 10 milyar metreküp gaz taşıması planlanıyor.
İsrail, Kıbrıs açıklarında yeni sıvılaştırma tesisleri ve ara depolama limanları için fizibilite çalışmaları yürütüyor. GKRY kıta sahanlığında 13 arama ruhsatı bulunurken, bunlardan 10’u aktif durumda. NewMed’in Amerikan Chevron ve Shell ile ortak çalıştığı Afrodit sahasında petrol arama faaliyetleri de sürüyor.
Savunma alanında da yakın iş birliği sürüyor. Rum yönetimi, İsrail’den İHA’lar, Tavor X95 keskin nişancı tüfekleri ve Negev makineli silahları temin etti. 2014’ten bu yana ortak askeri tatbikatlar düzenleniyor ve son olarak Barak MX hava savunma sisteminin 150 kilometrelik menzilli versiyonu için İsrail’den alınan bir satın alma oldu. Ada üzerinde İsrail’in daimi gözlemcileri de görev yapıyor.
Gayrimenkul alanında da karşılıklı hareketlilik belirginleşti. İsraillilere yönelik açık olan gayrimenkul alımları 2020’de 2.432 olarak gerçekleşirken, 2022 yılında bu rakam 4.123’e yükseldi. Son beş yılda yaklaşık 10.000 İsrailli, Güney Kıbrıs’ta mülk sahibi oldu ve sahil şeridindeki bölgeler özellikle yatırımcı akışına sahne oldu.
İsrail fonlarının Güney Kıbrıs’taki varlığı 2021 itibarıyla Rum bankalarındaki İsrail merkezli fonların yönettiği varlıklar %49 artışla 11,6 milyar Euro’ya yükseldi ve Avrupa’da vergi avantajı sunan bir yatırım merkezi olarak görünümünü güçlendirdi.
News
