Türkiye’nin dizi ve sinema sektöründeki küresel etki, son dönemde artan maliyetler ve yapısal engeller nedeniyle kırılgan bir döneme girdi. Ülkenin sanayi geçmişindeki rekabet gücü, kültürel alanlarda da hissedilir bir baskıya maruz kaldı. Haziran ayında İstanbul’da gerçekleştirilen toplantılarda, yabancı yapımcıların Türkiye’de çekim yapmanın giderek daha pahalı hale geldiğini ve vize süreçleri ile geri ödeme mekanizmalarının yetersiz kaldığını ifade ettiği dile getirildi. Ayrıca çekim güvenliğinde bazı bölgelerde yaşanan sorunlar da bu sorunları derinleştirdi.
NOLAN’IN FİLMİNDE TÜRKİYE LİSTEDEN ÇIKTI Bu durum, uluslararası yapımcıları Fas gibi alternatif destinasyonlara yönlendirdi. 2026’da vizyona girecek olan ve Matt Damon, Tom Holland, Zendaya ile Charlize Theron gibi isimleri içerecek olan The Odyssey için çekimler Türkiye’den çıkarıldı; Fas, Yunanistan, İtalya, İskoçya ve İzlanda gibi ülkeler ön plana çıktı. Uluslararası araştırmalar, kültürel yatırımların ekonomide katma değeri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor ve her 1 dolarlık yatırımın ekonomide 5 ila 7 dolarlık geri dönüş sağladığını ortaya koyuyor.
İTO’nun paylaştığı veriler bu alanda Türkiye’nin ne kadar kilit bir üretim alanı olduğunu gösteriyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İTO’nun eylül meclis toplantısında Özcan Altunkaya, kültür ve sanata yapılan yatırımların marka değerini, inovasyonu ve pazarlama gücünü artırdığını vurguladı. Buna göre, kültür ve sanata yapılan 1 dolarlık yatırım, katma değer olarak yaklaşık 7 dolarlık bir geri dönüş sağlar ve bu durum, Türk dizilerinin dünya çapında etkili bir tanıtım aracı olarak değer kazanmasına yol açıyor. Bu tablo, özellikle Türk dizilerinin izleyicileri Türkiye’ye seyahat etme isteğini, Türkçe öğrenmeyi ve Türk oyuncularına olan ilgiyi artırıyor.
600 MİLYON DOLARLIK İHRACAT GELİRİ Altunkaya’ya göre Türkiye, yabancı yapımlar için küresel bir plato konumunda bulunuyor ve 190 ülkede bir milyar kişi tarafından izlenen Türk dizileri, yaklaşık 600 milyon dolarlık ihracat elde edilmesini sağlıyor. 2022 yılında Türkiye’de 233 yabancı yapım projeye imza atıldı; bunlar arasında 18 sinema filmi, 30 dizi, 32 belgesel, 46 TV filmi ve 10 müzik klibi yer alıyordu. Ancak bu başarı 2022 sonrası bazı sorunları da beraberinde getirdi: bölüm başına maliyetler hızla yükseldi, oyuncular ve çekim ekipleri için öngörülen bütçeler artış gösterdi.
YAPIMCILAR Türkiye’yi TERK EDİYOR Sektördeki maliyet baskısı ve yaşam maliyetlerindeki yükseliş, yabancı yapımcıları Türkiye’den uzaklaştırıyor. Yönetmeliklerin güncellenmesi gerektiğini belirten yapımcılar, geri ödeme sistemlerindeki aksaklıklar ve cash rebate konusundaki belirsizliklerden yakınırken, çekim güvenliği konusunun da uluslararası yapımlar için caydırıcı olduğuna işaret ediyor. Bu durum, Türkiye’nin Avrupa’ya yakınlığına rağmen rekabet gücünü korumayı zorlaştırıyor ve bazı projelerin Fas gibi rakip ülkelerde yoğunlaşmasına neden oluyor.
News
